Een woning uit 1975-1991 verduurzamen: waar begin je?

Woningen uit 1975-1991 vormen de grootste groep in het labelregister: 1.228.331 gelabelde woningen (EP-Online, bestand september 2026). Ze zitten in een tussenpositie. Bijna geen enkele haalt nog E, F of G (1,7%), maar ruim vier op de tien staat op C of D. Dat betekent: de basis ligt er, en er is werk te doen dat zich laat terugverdienen.

Wat je in deze bouwperiode meestal aantreft

Drie dingen komen telkens terug.

• Een spouw die is gevuld, maar dun. Isolatie was net verplicht geworden; de laag die er toen in ging, is naar huidige maatstaven mager. Soms is de spouw pas later gevuld en is de vulling verzakt.
• Eerste generatie dubbel glas. Twee ruiten met lucht ertussen, zonder coating. Beter dan enkel glas, maar de helft minder goed dan HR++.
• Een cv-ketel op hoge aanvoertemperatuur. Radiatoren uit die tijd zijn gedimensioneerd op 70 tot 80 graden aanvoerwater. Dat werkt prima met een ketel, maar staat een warmtepomp in de weg.

Wat er bij jouw woning werkelijk zit, weet je pas na kijken. Boor niet zelf in de spouw; laat dat door een gevelisolatiebedrijf doen.

Eerst de schil, dan de installatie

De volgorde is bij deze woningen zelden een discussiepunt: schil eerst. Een warmtepomp in een matig geïsoleerde woning moet harder werken, draait minder efficiënt en vraagt grotere radiatoren. Isoleer je eerst, dan wordt de installatie erna kleiner, goedkoper en stiller. Bovendien verlaagt isolatie je rekening ook als je de ketel voorlopig laat zitten.

Onderstaande bedragen zijn indicatieve bandbreedtes voor 2026, inclusief btw en installatie, voor een tussenwoning van ongeveer 120 m². Een vrijstaande woning ligt hoger, een appartement lager.

Maatregel	Kosten	Besparing per jaar	ISDE
Naden en kieren dichten	€ 150 – € 600	€ 50 – € 150	nee
Spouwmuurisolatie	€ 1.500 – € 2.500	€ 250 – € 550	ja
Vloer- of bodemisolatie	€ 1.800 – € 3.500	€ 150 – € 300	ja
Dakisolatie	€ 4.000 – € 8.000	€ 300 – € 600	ja
HR++ of triple glas	€ 4.000 – € 8.000	€ 250 – € 450	ja
Ventilatie controleren of verbeteren	€ 800 – € 4.000	€ 0 – € 150	ja
Radiatoren en lage-temperatuurcheck	€ 0 – € 2.500	€ 50 – € 150	nee
Hybride warmtepomp	€ 5.000 – € 8.500	€ 400 – € 800	ja

Bron: Milieu Centraal en RVO (ISDE), bandbreedtes 2026. De besparing hangt af van je huidige verbruik en van de staat van de woning; bij een al deels geïsoleerde woning ligt de uitkomst aan de onderkant van de band.

Waar je begint

Begin bij kieren en spouw. Kierdichting kost weinig, is grotendeels zelf te doen en levert direct comfort op. De spouw is bij deze bouwperiode het twijfelgeval dat het vaakst geld oplevert: is de vulling dun of verzakt, dan is naspuiten of hervullen de goedkoopste stap met de kortste terugverdientijd. Lees hoe je dat beoordeelt in spouwmuurisolatie.

Daarna dak en vloer. Via het dak verdwijnt veel warmte; bij een onverwarmde zolder is de zoldervloer isoleren de goedkope variant. Vloer- of bodemisolatie geeft weinig kilowattuur per euro maar veel comfort, omdat de vloer merkbaar warmer wordt.

Glas komt meestal daarna. Oud dubbel glas vervangen door HR++ halveert het warmteverlies via de ramen, maar per vierkante meter is het duurder dan isolatie in de schil. Triple glas vraagt vaak nieuwe kozijnen en loont pas als de rest goed zit.

Ventileer bewust

Hoe beter je isoleert, hoe belangrijker ventilatie wordt. Vocht dat vroeger via kieren verdween, moet nu ergens anders heen. Zet roosters open, controleer de mechanische afzuiging en overweeg CO2-gestuurde sturing als je grondig verbouwt. Dit is geen bijzaak: schimmel is duurder dan het rooster dat je had moeten openzetten.

De 60-gradentest

Voordat je aan een warmtepomp denkt, doe je in de winter een gratis test. Zet de aanvoertemperatuur van de cv-ketel op 60 graden en kijk of het in alle kamers warm genoeg blijft. Lukt dat, dan zijn je radiatoren groot genoeg voor een hybride warmtepomp. Lukt het niet, dan weet je waar het knelt: één of twee radiatoren vervangen door een groter of een lage-temperatuurmodel, of het systeem waterzijdig laten inregelen.

Subsidie en volgorde van aanvragen

Isolatie en warmtepompen vallen onder de ISDE, de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (RVO). Vaste regel: eerst laten uitvoeren door een bouw- of installatiebedrijf, daarna aanvragen. Doe-het-zelfwerk komt niet in aanmerking.

Wil je zien welk label en bouwjaar er voor jouw adres geregistreerd staan, gebruik dan de adrescheck. De herkomst van de cijfers op deze site staat in de methode.