Het einde van de saldering: niet elke buurt merkt het even hard

Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling (Rijksoverheid). Wie zonnepanelen op het dak heeft, gaat dat terugzien in de jaarafrekening. Wie ze niet heeft, merkt er niets van. En panelen zijn zeer ongelijk verdeeld over Nederland. Dat is in onze buurtcijfers goed te zien.

Wat er per 2027 verandert

Salderen betekent dat teruggeleverde stroom wordt weggestreept tegen de stroom die je afneemt. Dat wegstrepen vervalt. In plaats daarvan krijg je van je energieleverancier een terugleververgoeding voor alles wat je teruglevert. Tot 2030 moet die vergoeding minimaal de helft zijn van het kale leveringstarief, dus het tarief zonder belastingen (Rijksoverheid).

Het kabinet noemt daarvoor drie redenen: salderen kost geld dat ook wordt opgebracht door huishoudens zonder zonnepanelen, de overheid loopt belastinginkomsten mis, en het kabinet wil dat huishoudens de opgewekte stroom zelf gebruiken in plaats van terugleveren. De terugverdientijd van een set panelen wordt daardoor langer. Panelen gaan gemiddeld 25 jaar mee, dus binnen de levensduur blijft er ruimte om de investering terug te verdienen (Milieu Centraal).

Waar de panelen liggen

Wij tellen 2.002.216 zonne-installaties op woningen (CBS, peiljaar 2022). Van 9.371 buurten kennen we daarnaast het aandeel woningen met zonnepanelen (CBS, peiljaar 2024). Gemiddeld over die buurten heeft 42,7% van de woningen panelen. De spreiding daaromheen is groot: 3.773 buurten zitten boven 50%, terwijl 587 buurten onder 10% blijven.

Zet je die buurten op de stedelijkheidsschaal van het CBS, waarin 1 zeer sterk stedelijk is en 5 niet stedelijk, dan loopt het verschil op tot ruim dertig procentpunt.

Stedelijkheid	Woningen met zonnepanelen	Buurten
1 zeer sterk stedelijk	20,8%	1.441
2 sterk stedelijk	35,7%	2.103
3 matig stedelijk	45,5%	1.555
4 weinig stedelijk	52,2%	1.485
5 niet stedelijk	52,8%	2.787

Bron: CBS Zonnestroom buurten (peiljaar 2022) en CBS Kerncijfers wijken en buurten (peiljaar 2024).

Het dak moet van je zijn

Nog scherper is het verband met eigendom. Hoe hoger het aandeel koopwoningen in een buurt, hoe meer daken met panelen.

Aandeel koopwoningen	Woningen met zonnepanelen	Buurten
onder 30%	18,0%	740
30-60%	31,3%	2.332
60-80%	46,1%	3.295
80% of meer	54,0%	2.999

Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten (peiljaar 2024).

De uitersten

Bovenaan staan nieuwbouwbuurten waar panelen bij de woning hoorden. Onderstaande buurten tellen elk minstens 500 woningen, zodat een enkel dak het beeld niet bepaalt.

Buurt	Gemeente	Zonnepanelen	Woningen
Breezicht	Zwolle	100%	822
Steenbrugge	Deventer	100%	559
De Baronie	Capelle aan den IJssel	100%	504
Esse Zoom Laag	Zuidplas	99%	572
Tuinenbuurt	Gouda	98%	628

Onderaan staan dichtbebouwde buurten met veel gestapelde bouw en huur: Centrum Stad West in Almere (0%, 987 woningen), Centrum Haven Zuid in Almere (0%, 690 woningen) en Uilenstede in Amstelveen (0%, 1.152 woningen). De percentages zijn hele getallen, zoals het CBS ze publiceert.

Wat deze cijfers niet zeggen

Dit is een verband, geen verklaring. Stedelijkheid en eigendom hangen zelf samen: in de stad staan meer appartementen, en een appartement heeft zelden een eigen dak. Welke van de twee de doorslag geeft, valt met deze cijfers niet uit te maken.

Let ook op de peiljaren. Het aantal installaties komt uit 2022, het aandeel woningen met panelen uit 2024. Sindsdien zijn er panelen bijgekomen, dus de niveaus liggen nu hoger dan hier staat. De verhouding tussen buurttypen verandert daar waarschijnlijk niet fundamenteel door, maar zeker weten doen we dat niet.

Wat je nu kunt doen

Heb je panelen, dan verschuift de opbrengst van teruglevering naar eigen verbruik. Vaatwasser, wasmachine en droger overdag laten draaien, warm water of een elektrische auto op de zonuren zetten: elke kilowattuur die je zelf gebruikt, hoef je niet tegen het lagere terugleveringstarief te verkopen. Een thuisbatterij is een veel grotere stap en loont meestal alleen bij een dynamisch contract en een fors overschot.

Heb je nog geen panelen en denk je erover, reken dan met de terugleververgoeding en niet met salderen.

Het aandeel woningen met zonnepanelen staat op elke buurtpagina; je vindt je eigen buurt via de gemeentelijst op de startpagina. Het geregistreerde label en bouwjaar van je adres vind je met de adrescheck, en hoe we deze cijfers samenstellen staat in de methode.