Een duurder huis is niet zuiniger

Het ligt voor de hand om te denken dat dure woningen zuiniger zijn. Wie meer te besteden heeft, kan meer investeren in isolatie, glas en een warmtepomp. Toch klopt dat niet. In onze cijfers is de gemiddelde woningwaarde van een gemeente vrijwel nietszeggend voor het aandeel woningen met een goed energielabel.

De uitersten

Onderstaande gemeenten zijn de zes hoogst en zes laagst scorende van de 198 gemeenten die aan onze selectie-eisen voldoen, met daarnaast de gemiddelde WOZ-waarde.

Gemeente	A of B	Gemiddelde WOZ
Almere	91,7%	€ 396.707
Barendrecht	82,9%	€ 446.451
Zeewolde	79,8%	€ 423.375
Purmerend	79,7%	€ 407.128
Lansingerland	79,6%	€ 505.745
Pijnacker-Nootdorp	79,1%	€ 526.199
Bloemendaal	43,9%	€ 919.761
Brunssum	43,1%	€ 231.843
Leidschendam-Voorburg	42,6%	€ 443.353
Heerlen	40,8%	€ 214.143
Heemstede	40,7%	€ 679.837
Zandvoort	39,2%	€ 484.072

Bloemendaal heeft de duurste woningen van deze twaalf, met een gemiddelde WOZ van ruim negen ton, en staat onderaan. Heerlen heeft de goedkoopste, ruim twee ton, en scoort vrijwel hetzelfde: 40,8% tegen 43,9%. Een verschil van zeven ton in woningwaarde levert drie procentpunt verschil in label op.

Over alle 198 gemeenten in de selectie is de correlatie tussen gemiddelde WOZ en aandeel A of B 0,05. Dat is statistisch niet te onderscheiden van geen verband.

Wat wel verklaart

Het bouwjaar. Kijk naar dezelfde gemeenten, nu naar het aandeel woningen van vóór 1975 — het moment waarop isolatie-eisen in de bouwvoorschriften kwamen.

Gemeente	Gebouwd vóór 1975	A of B
Almere	0,02%	91,7%
Houten	6,1%	77,0%
Heerlen	55,6%	40,8%
Bloemendaal	58,5%	43,9%
Zandvoort	59,6%	39,2%

Almere telt 65.150 gelabelde woningen, waarvan er vijftien van vóór 1965 zijn. De stad is vanaf het midden van de jaren zeventig gebouwd, precies toen isolatie verplicht werd, en is daarna doorgegroeid door de periodes met steeds strengere eisen. Zandvoort en Bloemendaal bestaan voor bijna zestig procent uit woningen van vóór 1975, waarvan een groot deel van vóór de oorlog.

Dat patroon is geen toeval: de bouwregels van het jaar waarin een woning is neergezet bepalen de isolatie waarmee die woning begint, en na-isoleren haalt dat verschil zelden helemaal in. Hoe die sprongen per periode uitpakken, staat in welk energielabel hoort bij welke bouwperiode.

Waarom geld het niet inhaalt

Een vooroorlogse woning duur verbouwen kan, maar loopt tegen grenzen aan. Veel woningen van vóór 1920 hebben geen spouwmuur, dus valt de goedkoopste maatregel weg. In beschermd stadsgezicht gelden regels voor wat je aan gevel, dak en kozijnen mag veranderen, en dat raakt juist de dorpskernen van gemeenten als Bloemendaal en Heemstede. En een monumentale woning met veel glas en een grote gevel blijft moeilijker op temperatuur te houden dan een rijtjeshuis uit 1998, ongeacht het budget.

Daar komt bij dat het label de woning beoordeelt, niet de bewoner. Zonnepanelen en een warmtepomp helpen, maar ze compenseren een slecht geïsoleerde schil maar tot op zekere hoogte.

Wat je hieraan hebt

Als je een woning bekijkt, zegt de vraagprijs niets over de energierekening die erbij hoort. Het bouwjaar zegt aanzienlijk meer, en het geregistreerde label zegt het meest. Bekijk die twee apart van de prijs.

Voor wie al een woning heeft: dat je gemeente laag scoort, betekent niet dat jouw woning laag scoort. Binnen elke gemeente zit grote spreiding, en die is per buurt zichtbaar. Zoek je gemeente in de lijst op de startpagina, of bekijk direct het geregistreerde label van een adres met de adrescheck.

Hoe we dit hebben gerekend

De labelverdeling komt uit EP-Online, bestand september 2026, en gaat over 4.530.772 gelabelde woningen in de 198 gemeenten die aan twee eisen voldoen: minstens 5.000 gelabelde woningen, en minstens 60% van de woningen met een geregistreerd label. Die eisen zijn er om te voorkomen dat een gemeente hoog of laag uitkomt doordat er te weinig labels bekend zijn. Landelijk, over alle gemeenten en 5.441.010 gelabelde woningen, heeft 59,7% label A of B.

“A of B” telt alle A-varianten mee, van A tot en met A++++. De WOZ-waarde komt van het CBS en is per gemeente gewogen naar het aantal woningen per buurt. De correlatie is een gewone productmomentcorrelatie over de 198 gemeenten in de selectie.

Wat deze cijfers niet zijn: een uitspraak over een individuele woning. Twee huizen in dezelfde straat kunnen meerdere labelstappen verschillen. Zie de methode voor definities, dekking en beperkingen.